Szukacz sygnału m.cz. i w.cz.

W praktyce radioamatorskiej często stajemy przed problemem zdiagnozowania urządzenia radiowego lub sprzętu audio. W takich przypadkach nieocenione usługi może nam oddać opisany w tym artykule szukacz sygnału m.cz i w.cz.

Opisane w artykule urządzenie posiada możliwość wyszukiwania w urządzeniach radiowych lub audio sygnału użytecznego, i na tej podstawie na diagnozowanie, które bloki funkcjonalne są sprawne, a które uszkodzone. Dzięki temu można stosunkowo szybko zlokalizować usterkę w niesprawnym odbiorniku radiowym, magnetofonie lub wieży audio. Całość konstrukcji składa się z zaledwie kilku bloków funkcjonalnych:

Opis układu

Schemat układu szukacza sygnału przedstawiony jest na rys.1. Na wejściu urządzenia znajduje się przełącznik SW1 przełączający pomiędzy wyszukiwaniem sygnału m.cz. w pozycji A1, B1 lub w.cz. w pozycji A3, B3. Sygnał w.cz. jest podawany w pierwszej kolejności na wtórnik źródłowy z tranzystorem polowym T1 przez kondensator C1 oddzielający składową stałą napięcia, która może wystąpić w niektórych punktach sprawdzanego układu. Ze źródła T1 sygnał użyteczny przechodzi przez kondensator C2 na detektor zbudowany z diod detekcyjnych ostrzowych D1 i D2. Rezystor R4 zapewnia wstępną polaryzację diod detekcyjnych w kierunku przewodzenia. W ten sposób zwiększa się czułość układu detektora. Następnie sygnał przechodzi przez kondensator C3 i jest podawany na potencjometr R5. Równolegle z R5 włączone są dwie diody krzemowe D3, i D4 tworzące ogranicznik amplitudy sygnału przewidziany na wypadek dołączenia wejścia szukacza do sygnału o zbyt dużej ampiltudzie. Dzięki temu realizowana jest ochrona wejścia układu US1. Sygnał ze ślizgacza potencjometru R5 jest podawany na wejście wzmacniacza m.cz. z układem US1. Wzmocnienie napięciowe wzmacniacza jest zależne od wartości rezystorów R9, i R10. Zmniejszając wartość R9 można zwiększyć wzmocnienie układu w razie konieczności. Obciążeniem układu wzmacniacza m.cz. jest głośnik, lub słuchawka telefoniczna. Przy podaniu na wejście sygnału m.cz. przełącznik SW1 ustawiamy w pozycji A1, B1, tak aby ominąć tor detektora w.cz. Dalsza droga sygnału m.cz. jest analogiczna jak sygnału w.cz z detektora.

Montaż i uruchomienie

Montaż układu rozpoczynamy od wykonania płytki drukowanej przedstawionej na rys.2. Płytka została tak zaprojektowana aby można ją było wykonać pisakiem “do druku” z końcówką 0,5 mm. W wykonanej płytce wiercimy wszystkie otwory. Teraz możemy przystąpić do montażu elementów zgodnie ze schematem montażowym przedstawionym na rys.3. Montujemy wszystkie elementy z wyjątkiem przełącznika SW1 i gniazda wejściowego BNC. Elementy te należy zamontować na przedniej płytce obudowy i połączyć z płytką za pomocą przewodu montażowego. Odpowiednie sekcje przełącznika SW1 podłączamy na płytce do punktów oznaczonych A1, A2, A3, B1, B2, i B3. Szukacz można umieścić w niewielkiej poliestyrenowej obudowie, którą zakupimy w sklepie z częściami RTV. Całość może być zasilana z dowolnego zasilacza o napięciu wyjściowym 4,5 do 15 V. Tak szeroki zakres napięć zasilających umożliwia podłączenie układu wprost do zasilaczy większości urządzeń radiowych. Jako sondę podłączaną do gniazda BNC można użyć typową sondę od oscyloskopu. Układ zmontowany z pełnosprawnych elementów powinien działać od razu po włączeniu napięcia zasilającego. Testu na sprawność szukacza możemy dokonać łącząc masę szukacza z uziemieniem (rury wodociągowe, centralne ogrzewanie itp.) i dotykając palcem wejścia układu – w głośniku powinien pojawić się przydzwięk sieci.

Wykorzystanie układu

Wejście szukacza sygnału możemy dołączać do różnych punktów badanego układu. Dołączać można bezpośrednio do wzmacniacza m.cz. lub za pośrednictwem detektora w.cz. Pierwszą możliwość wybieramy tam gdzie spodziewamy się sygnałów m.cz np. w magnetofonie, wieży audio lub wzmacniaczu m.cz. odbiornika radiowego. Drugą możliwość – za pośrednictwem detektora w.cz. – wybieramy przy podłączaniu się do obwodów wejściowych, oraz wzmacniaczy w.cz. i p.cz odbiorników radiowych, gdzie możemy się spodziewać sygnałów o wysokich częstotliwościach. Posługiwanie się szukaczem musi odbywać się przy logicznym planie lokalizacji usterki w torze radiowym odbiornika, lub torze audio wieży lub magnetofonu. Dlatego należy posuwać się od anteny do wzmacniacza m.cz. lub od głowicy magnetofonu do wyjścia, poprzez wszystkie bloki funkcjonalne urządzenia szukając sygnału na wejściu i wyjściu każdego bloku. Gdy stwierdzimy zanik sygnału lub zauważymy jego znaczne zniekształcenia usterka jest już zlokalizowana. Pozostaje nam wtedy dokładniejsze przyjrzenie się uszkodzonemu stopniowi.

Podgląd schematów i rysunków

Jeżeli Twoja przeglądarka internetowa obsługuje ramki lokalne, to masz możliwość szybkiego zapoznania się ze schematami i rysunkami prezentowanych konstrukcji. W przeciwnym razie po prostu kliknij jeden z odnośników poniżej.


Szukacz sygnału 1 | Szukacz sygnału 2 | Szukacz sygnału 3

Mariusz Janikowski

Bc107@poczta.onet.pl

Kompletna dokumentacja urządzenia wraz ze schematem i rysunkami płytki drukowanej znajduje się w pliku : szukacz.zip

 


Powrot do strony glownej autora projektu